Verantwoorde internationale ketens

Supermarkten zetten zich in voor een verantwoorde nationale en internationale toeleveringsketen. Daarbij hebben zij onder meer oog voor sociale arbeidsomstandigheden en de impact op het milieu. Op deze pagina lees je hoe supermarkten en foodservicebedrijven dat doen.

Supermarkten hanteren een due diligence beleid, opgesteld volgens de OESO-richtlijnen. Due diligence betekent dat supermarkten hard werken aan het terugdringen en aanpakken van risico’s in hun ketens. Dat doen ze met impactanalyses en door te identificeren waar in de keten de meeste risico’s aanwezig zijn. Met concrete acties en beleid verkleinen de supermarkten deze risico’s.

Met de huidige inrichting van het due diligence-beleid werken supermarkten al in de geest van de aankomende Corporate Sustainability Due Diligence Richtlijn. Deze Europese richtlijn verplicht bedrijven om grondig onderzoek te doen naar de impact van hun bedrijfsactiviteiten op mensenrechten en het milieu in hun hele waardeketen. De richtlijn is in ontwikkeling en zal naar verwachting in 2027 of 2028 in werking treden.

Daarnaast krijgen supermarkten te maken met specifieke wetgeving die strijdt tegen ontbossing. Vanaf 2026 treedt de Europese Ontbossingswet (EUDR) in werking, waarbij er een verbod komt op het verhandelen en verkopen van producten die hebben bijgedragen aan ontbossing.

Ook gaat per 2027 de Forced Labour Ban (FLR) in. Deze wet verbiedt de verkoop van producten die hebben bijgedragen aan dwangarbeid. Ook hiervoor is het inregelen van een goed due diligence proces noodzakelijk. Van supermarkten zal namelijk worden verwachtdat ze hun ketens goed in beeld hebben.

Leefbaar loon is al een aantal jaar een belangrijk speerpunt voor de supermarkten. Vanaf 2018 werken de supermarkten samen met CBL en IDH aan het leefbaar loon bananenproject met het streven om enkel bananen te verkopen van plantages die hun medewerkers een leefbaar loon bieden. De Nederlandse supermarkten maakten dit commitment als eerste, inmiddels gevolgd door retailers uit Engeland, Duitsland en België. CBL blikt terug op een succesvol convenant, dat als blauwdruk kan dienen voor soortgelijke projecten.

Van 2018 tot en met 2023 nam het CBL samen met andere ketenpartners en onder leiding van het Ministerie van Buitenlandse Zaken deel aan het IMVO-convenant Voedingsmiddelen. Binnen dit initiatief heeft CBL zich samen met andere branches en -verenigingen als FNLI en KNSV, vakbonden, ngo’s en de overheid ingezet voor het verbeteren van due diligence. Jaarlijkse rapportages laten zien dat supermarkten hier grote stappen in hebben gezet, met een gemiddelde score van 87% op de IMVO-monitor.

Uit diverse onderzoeken en risicoanalyses is gebleken dat de Italiaanse keten voor ingeblikte tomaten risico’s kent op het gebied van mensenrechten. Daarom besloten het  CBL en de FNV om gezamenlijk een onafhankelijk Human Rights Impact Assessment (HRIA) laten uitvoeren. Het onderzoek werd in 2022 gepubliceerd, en bracht de risico’s in kaart en deed aanbevelingen om de arbeidsomstandigheden in de keten te verbeteren.

De uitkomsten onderstrepen dat samenwerking tussen alle betrokken partijen noodzakelijk is. Producenten, leveranciers, supermarkten, overheden, vakbonden en maatschappelijke organisaties hebben ieder een rol bij het aanpakken van de geconstateerde risico’s. Meer transparantie in de keten en zorgvuldig due diligence-onderzoek vormen daarbij belangrijke voorwaarden.

Als een van de schakels in de keten wil de supermarktbranche haar deel van de verantwoordelijkheid graag oppakken. Naar aanleiding van het onderzoek heeft het CBL samen met zijn leden een branchebreed actieplan opgesteld. Ook individuele supermarktorganisaties hebben maatregelen uitgewerkt om de aanbevelingen binnen hun eigen ketens te implementeren. Daarnaast blijft het CBL in gesprek met de FNV en andere ketenpartners om bestaande initiatieven in Italië te ondersteunen en verdere verbeteringen mogelijk te maken.

Het onderzoek is uitgevoerd binnen het IMVO-convenant Voedingsmiddelen, waarin bedrijven, maatschappelijke organisaties, vakbonden en de overheid samenwerken aan internationaal maatschappelijk verantwoord ondernemen. Met deze gezamenlijke aanpak zet het CBL zich in voor meer transparantie, betere arbeidsomstandigheden en respect voor mensenrechten in internationale voedselketens.