Standpunten

Met de Schijf van Vijf als basis is in het Nationaal Preventieakkoord afgesproken dat er ieder jaar meer producten worden verkocht die binnen de Schijf van Vijf passen. De branche pleit al jaren voor meer vrijheid in het gebruik van het logo op productniveau en in de digitale en fysieke verkoopomgeving. Op deze manier kunnen we consumenten helpen bij het maken van gezondere keuzes. Na aanhoudende inzet wordt eindelijk gehoor gegeven aan deze oproep en krijgen supermarkten meer ruimte voor communicatie over de Schijf van Vijf.

Het CBL pleit ervoor dat alle producten de Nutri-Score voeren op hun verpakkingen, ook A-merken. Supermarkten voeren het voedselkeuzelogo al op al hun huismerkproducten. Een manier om dat te bereiken is een verplichting van het voedselkeuzelogo. Pas dan heeft de consument een compleet beeld van het gehele assortiment en kan hij deze goed vergelijken om een betere keuze te maken.

Het CBL ziet een belangrijke rol voor de overheid, die eigenaar is van het voedselkeuzelogo, in het vergroten van het publieke begrip van Nutri-Score. Om het systeem begrijpelijk en effectief te houden voor de consument is blijvende inzet nodig van zowel retail, overheid, fabrikanten en consumentenorganisaties.

Momenteel ligt er een wetsvoorstel om artikel 62 van de geneesmiddelenwet te moderniseren. Het CBL is voor de modernisering van deze wet. Als de overheid de modernisering doorvoert, ontstaat er meer ruimte om digitale communicatiemiddelen in te zetten bij de verkoop van UAD-geneesmiddelen. Dit kan bijvoorbeeld door klanten via een tablet bij het schap direct contact te laten leggen met een (assistent-)drogist op afstand, terwijl een gediplomeerde drogist verantwoordelijk blijft voor de bewaking van het verkoopproces. Zo wordt het voor klanten eenvoudiger en discreter om advies te krijgen en blijft de beschikbaarheid van zelfzorggeneesmiddelen gewaarborgd, ook op momenten of locaties waar fysiek personeel niet direct aanwezig is.

Supermarkten en foodservicebedrijven zijn voorstander van verbeterd dierenwelzijn. Daarom ondertekende het CBL op 24 juni 2025 als een van de eerste branches het Convenant Dierwaardige Veehouderij. Ondertekening van het convenant betekent een volgende stap in het verbeteren van dierenwelzijnsstandaarden in de Nederlandse veehouderij voor de productie van vlees, eieren en zuivel.

Om de impact van het convenant te vergroten vinden de leden van het CBL het noodzakelijk dat ook andere foodkanalen in retail en out-of-home die te maken hebben met verkoop van vlees, zuivel en eieren – zoals horeca, fastfoodketens en andere detailhandel – bij de uitvoering van het convenant betrokken worden. We vertrouwen er dan ook op dat deelname van supermarkten en foodservicebedrijven aan het convenant alle verkopers van vlees, eieren en zuivelproducten stimuleert om ook hun verantwoordelijkheid in dit traject te nemen.

De supermarktsector zet zich vol overgave in voor een gezonder en duurzamer eetpatroon en roept de overheid op om haar rol te pakken in de eiwittransitie. In het Zichtboek Eiwittransitie is te zien hoe de sector sinds een aantal jaar invulling aan de nationale ambitie van de Nederlandse overheid om de eiwitconsumptie te verschuiven naar 50% plantaardig en 50% dierlijk in 2030. Veel supermarkten gaan een stapje verder dan de nationale ambitie en hebben ambitieuzere verkoopverhoudingen gesteld.

Hoewel supermarkten hun verantwoordelijkheid nemen en gemotiveerd zijn om zich hiervoor in te blijven zetten, kan de eiwittransitie alleen slagen met steun van de overheid en maatschappelijke organisaties. Daarom roept het CBL de overheid op om te investeren in publiekscampagnes, educatie en financiële prikkels die plantaardige keuzes aantrekkelijker en betaalbaarder maken.

Als de overheid vaste contracten flexibeler maakt, wordt het voor werkgevers aantrekkelijker om deze aan te bieden. De flexibiliteit van vaste contracten kan bijvoorbeeld worden vergroot door inperking van loondoorbetalingverplichting van twee jaar tijdens ziekte naar een jaar, versoepelen van het ontslagrecht voor ontslag wegens disfunctioneren of verwijtbaar gedrag of het wetsvoorstel personeelsbehoud bij crisis.

Het CBL pleit voor een verlaging van de werkgeverslasten op arbeid. Laat werken lonen: verhoog het netto-inkomen, niet de loonkosten. Dit kan bijvoorbeeld door het verkleinen van de wig tussen loonkosten en netto-inkomen, het verlagen van de marginale druk op extra gewerkte uren en het stapsgewijs vereenvoudigen van het toeslagenstelsel. Zo wordt voor werknemers duidelijker dat werken loont en wordt het aantrekkelijker om meer uren te werken, terwijl werkgevers meer ruimte krijgen om mensen aan te nemen en behouden.

De toenemende vergrijzing leidt tot een groei in het aantal WIA- en AOW-gerechtigden. Dat zorgt ervoor dat het sociale zekerheidsstelsel onder druk komt te staan. Het CBL vindt het belangrijk dat de kosten van deze ontwikkeling niet eenzijdig bij werkgevers of werknemers terechtkomen via oplopende premies. Daarom pleiten wij voor een integrale aanpak vanuit de overheid om de gevolgen van vergrijzing voor de arbeidsmarkt en het sociale zekerheidsstelsel structureel aan te pakken.

Het CBL zet in op maximale ondernemersvrijheidom zelf te bepalen wanneer zij open willen zijn, ook op zon- en feestdagen, 365 dagen per jaar. Wat het CBL betreft komt deze absolute vrijheid in de plaats van het huidige systeem, waarin gemeenten ontheffingen verlenen aan ondernemers die buiten de gebruikelijke openingstijden open willen zijn.

De mogelijkheid voor ondernemers om zelf te bepalen wanneer zij hun winkels willen openen zorgt voor een gelijk speelveld ten opzichte van de huidige regelgeving waarin de verschillende regels per gemeente zorgen voor ongelijke kansen voor ondernemers.

De Wet Oneerlijke Handelspraktijken (OHP) in de landbouw- en voedselvoorzieningsketen is bedoeld om kleinere en middelgrote boeren en producenten te beschermen tegen oneerlijke handelspraktijken van hun afnemers. Het CBL onderschrijft het belang van het tegengaan van oneerlijke handelspraktijken, maar constateert dat de huidige wet eenzijdig is ingericht. De bescherming richt zich uitsluitend op leveranciers, zonder dat afnemers bescherming genieten tegen mogelijke oneerlijke handelspraktijken van hun leveranciers.

In het belang van een gelijk speelveld binnen de keten pleit het CBL daarom voor het opnemen van wederkerigheid in de OHP-wetgeving. Daarnaast is het van groot belang dat regelgeving rondom oneerlijke handelspraktijken op Europees niveau geharmoniseerd wordt. Verschillen tussen lidstaten kunnen leiden tot rechtsongelijkheid en belemmeringen in het functioneren van de interne markt.

Supermarkten worden regelmatig door fabrikanten beperkt om goedkoper in te kopen in andere Europese landen. Sommige praktijken die fabrikanten kunnen toepassen op retailers zorgen ervoor dat bepaalde A-merken lastig voordelig te importeren zijn. Je kunt dan denken aan de kleur of grootte van een verpakking of de taal op het etiket. Dit is een schending van het vrije marktverkeer van goederen op de Europese interne markt. Het CBL pleit daarom voor een Europees verbod op deze inkoopmuren.