De supermarktbranche
Aan het nieuwe Kabinet

De supermarkt voor het nieuwe kabinet

Geen enkel land ter wereld heeft zijn voedselvoorziening zo goed voor elkaar als Nederland. Samen met de politiek willen wij ervoor zorgen dat Nederland haar koppositie in de voedselranglijst behoudt en dat voldoende en kwalitatief hoogwaardig voedsel beschikbaar blijft.
 
Met meer dan vier miljoen klanten per dag, staan de Nederlandse supermarkten midden in de samenleving. De belangrijke rol van de supermarkt blijkt ook uit het feit dat de Nederlandse levensmiddelenhandel jaarlijks ruim 56 miljard euro omzet en zo voor bijna 10% bijdraagt aan het Bruto Nationaal Product. De supermarkt- en foodservicebranche biedt werkgelegenheid aan ruim 300.000 mensen. Ons doel is dat onze branche, via economische groei en het creëren van werkgelegenheid, kan blijven bijdragen aan de Nederlandse economie.

Het CBL roept de politiek op om onderstaande punten mee te nemen :

1. Stel de consument centraal bij de evaluatie van de Winkeltijdenwet
Anno 2016 mogen supermarkten op maandag tot en met zaterdag van 6.00 tot 22.00 uur geopend zijn. Gemeenten hebben de mogelijkheid om dit ook op zondag (beperkt) toe te staan. Daarbij moet de gemeente de belangen afwegen van de lokale economie, de kleine ondernemer, de winkelmedewerkers, de zondagsrust en de openbare orde en veiligheid. Hierbij ontbreekt de wens van de consument. Bij de evaluatie van de Winkeltijdenwet zou juist de wens van de consument centraal moeten staan. Flexibele arbeidstijden, sportactiviteiten, zorgtaken en drukke sociale agenda’s leiden ertoe dat veel mensen op verschillende tijden boodschappen willen doen, zoals op zondagochtend. Van de consumenten die een supermarkt in de omgeving hebben, die op zondag open is, doet 77% boodschappen op zondag. Het loslaten van de oude Winkeltijdenwet heeft landelijk gezien tot meer werkgelegenheid en bedrijvigheid geleid, zo blijkt uit de evaluatie van verschillende gemeenten. Daarnaast kan zondagsopening van een supermarkt een positieve bijdrage leveren aan het winkellandschap en de leefbaarheid in de buurt. Ook deze belangen moeten worden meegenomen in discussies rondom de Winkeltijdenwet en de zondagsopening van supermarkten.

2. Geen verhoging van het lage BTW tarief
De politieke koers van Nederland moet het ondernemersklimaat faciliteren en stimuleren. Een overzichtelijk belastingstelsel voor ondernemers is hier een onderdeel van. Een vereenvoudiging zou echter niet moeten leiden tot een harmonisatie van het BTW-tarief waarbij het huidige lage tarief voor levensmiddelen wordt verhoogd. Het huidige lage BTW-tarief op levensmiddelen draagt bij aan de toegankelijkheid van voedsel voor de Nederlandse burger. Een verdere verhoging gaat dan ook ten koste van de consument. Nederland staat momenteel bovenaan in de voedselranglijst en wordt gezien als land waar voldoende, kwalitatief hoogwaardig en betaalbaar voedsel beschikbaar is. Dit willen wij graag zo houden.

3. Geen verhoging van het wettelijk minimumjeugdloon
Nederland kent momenteel een lage jeugdwerkloosheid. Dit komt mede door het jeugdminimumloon, aldus het Centraal Plan Bureau (CPB). Gezien de leeftijdsopbouw van de werknemers in de supermarktbranche is een voorzichtige schatting dat loonkosten minstens 20% gaan stijgen, wanneer het wettelijk minimumjeugdloon geheel wordt afgeschaft. Dit komt neer op een kostenstijging van minstens € 600 mln. Wanneer de loonkosten voor werkgevers stijgen, heeft dit altijd een significant effect op de werkgelegenheid. Afschaffing van het wettelijk minimumjeugdloon voor 21- en 22-jarigen verlaagt de werkgelegenheid voor deze groep in Nederland met circa 5%, ofwel 15.000 personen. De supermarktbranche biedt momenteel werk aan ruim 300.000 mensen die er fulltime of parttime werken. Voor veel mensen is een (bij)baan in een supermarkt ook de eerste kennismaking met de arbeidsmarkt. Naast de mogelijkheid om carrière te maken binnen een supermarkt, geeft dit jongeren de kans om werkervaring op te doen die zij kunnen inzetten bij hun latere loopbaan. Op deze manier draagt onze branche op verschillende manieren bij aan een lage jeugdwerkeloosheid in Nederland.

4. Gebruik het winkelmandje van de consument niet om de begroting te dichten
Productspecifieke belastingen lijken voornamelijk effectief voor het verhogen van de belastingopbrengsten. Vooralsnog is niet onomstotelijk bewezen dat het belasten van producten die veel suiker, zout en/of vet bevatten of niet duurzaam zouden worden geproduceerd, ook echt effectief is voor het stimuleren van gezondheid en duurzaamheid. Daarnaast gaan dit soort belastingen vaak gepaard met hoge bestuurlijke en administratieve lasten. Een ander voorbeeld van een productspecifieke belasting is de verbruiksbelasting die geldt voor sinaasappelsap die door mensen zelf wordt geperst in de supermarkt. Als er op jaarbasis meer dan 12.000 liter sap wordt geperst, moet er verbruiksbelasting worden betaald. De praktijk wijst uit dat een groot aantal supermarkten in Nederland geconfronteerd wordt met deze maatregel en de bijbehorende administratieve lasten. Deze belasting, op een service die een supermarkt verleent aan haar consumenten, moet volgens ons dan ook van tafel. Met name, omdat verse sinaasappelsap bijdraagt aan het tegengaan van voedselverspilling omdat enkel de sinaasappelsap wordt geproduceerd die de consument nodig heeft.

5. Maak het mogelijk om initiatieven uit de markt vooraf te toetsen bij de ACM
Bij een steeds groter deel van het assortiment speelt de aandacht voor duurzaamheid en gezondheid een grote rol. Supermarkten helpen de consument graag bij het maken van gezondere en duurzamere keuzes. Met zelfregulering en initiatieven in de levensmiddelenketen wordt dit voortvarend door de markt opgepakt. Zo werkt het CBL samen met het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport om de samenstelling van producten te verbeteren, werken we binnen de Alliantie Verduurzaming Voedsel (AVV) o.a. aan het tegengaan van voedselverspilling en zijn we bezig met een Convenant Leefbaar Loon voor een betere positie van boeren en werknemers in ontwikkelingslanden. Ook werken supermarkten hard aan het verduurzamen van het vlees in het supermarktschap. Helaas heeft de Autoriteit Consument & Markt begin 2015 aangegeven dat de gezamenlijke inspanningen voor een duurzamere kip (‘Kip van Morgen’) strijdig zou zijn met de Mededingingswet. Een toetsing vooraf door de ACM via een informele zienswijze kan direct duidelijk maken of een initiatief mogelijk in strijd is met de Mededingswet. Daarnaast is een serieuze discussie nodig over het spanningsveld tussen de door de overheid en samenleving gevraagde initiatieven vanuit de sector en het huidige mededingingskader.

Werkbezoeken

In aanloop naar de verkiezingen organiseerde het CBL samen met FNLI en LTO Nederland werkbezoeken voor kamerleden, Europarlementariërs en leden van de verkiezingsprogrammacommissies. In een reis door de keten werd inzichtelijk gemaakt welk proces voedsel doorloopt voor het bij de consument in de keuken ligt en op welke manier ketenpartijen hierin samenwerken. 

Als aanjager van de Nederlandse export vraagt de sector in een tienpuntenplan aan de overheid om in te zetten op een stevig exportbeleid, een ambitieuze innovatieagenda, het opleiden van talent en het creëren van optimale vestigingscondities voor bedrijven.

Detailhandel Nederland

Het CBL is aangesloten bij Detailhandel Nederland, die de collectieve sociale en economische belangen van de gehele detailhandel behartigt. Het doel is om het perfecte klimaat te creëren waarbinnen winkeliers optimaal kunnen ondernemen. Lees hier meer over hun campagne die werd gehouden in aanloop naar de verkiezingen.