lobby en wetgeving
openingstijden, koopzondag

De Winkeltijdenwet is een belangrijke wet voor supermarktondernemers. De tendens onder consumenten is dat zij flexibeler boodschappen willen doen. Steeds meer supermarkten willen om die reden op zondag hun deuren openen. Dit is niet alleen een wens van de ondernemers, 80% van de Nederlanders die op zondag boodschappen kunnen doen, is blij met deze mogelijkheid.
Toch heeft de Tweede Kamer eind 2010 voor een nieuwe Winkeltijdenwet gestemd die het aantal koopzondagen juist aan banden legt. Door de criteria voor het toeristische regime - toeristische aantrekkingskracht is een voorwaarde voor een gemeente om winkels toestemming te geven op zondag open te zijn - te verscherpen, wordt het voor gemeenten moeilijker meer dan 12 koopzondagen - het maximaal wettelijk toegestane aantal - in te stellen.
Gevolg daarvan zal zijn dat een groot aantal winkels dat nu op zondag open is, in de toekomst de deuren zal moeten sluiten. Een onbegrijpelijke beslissing, zeker gezien de economische situatie waarin we ons bevinden. Met het sluiten van de winkels op zondag gaan immers banen verloren.

Het CBL pleit samen met Detailhandel Nederland, de Consumentenbond, MKB Nederland en de VNG om de beslissing over wel of geen openstelling van winkels bij de gemeenten te laten. Gemeenten zijn heel goed in staat om in te schatten of hun inwoners behoefte hebben aan een koopzondag.
Bij zo´n besluit moet niet het toerisme binnen de gemeente leidend zijn, maar de wensen van de inwoners en ondernemers. Behalve het toeristisch regime is de avondwinkelbepaling in de Winkeltijdenwet een mogelijkheid om winkels op zondag open te laten zijn. Deze bepaalt dat gemeenten aan levensmiddelenzaken een ontheffing mogen verlenen, zodat zij op zondag vanaf 16.00 uur open mogen zijn. Beperkende voorwaarde is dat gemeenten per 15.000 inwoners slechts één ontheffing mogen vergeven.
De wet geeft echter niet aan hoe gemeenten de ontheffingen moeten verdelen of vergeven, vaak is het aantal aanvragen hiervoor een veelvoud van het aantal beschikbare ontheffingen. Dit resulteert in tijdelijke vergunningen, rouleersystemen, loterijen en wat dies meer zij. Voor ondernemers is dit uiterst onduidelijk en onzeker en bovendien concurrentievervalsend.

De zondagopening is in vele gemeenten een succes; de zondagomzet is de afgelopen twee jaar verdubbeld. Daarom heeft het CBL in haar contacten met het ministerie van EL&I, de diverse woordvoerders in de Tweede Kamer en de media het standpunt van de branche onder de aandacht gebracht: eenduidige regelgeving met betrekking tot de zondagsopening van supermarkten.

Download hier het onderzoek “Zondagopening van supermarkten. Toegang en waardering van Nederlandse boodschappers” van EFMI Business School.

De Winkeltijdenwet in het kort

De hoofdpunten uit de wet zijn als volgt:

  • Op maandag t/m zaterdag is openstelling toegestaan tussen 06.00 en 22.00 uur. Gemeenten mogen gedurende deze tijden geen beperkingen opleggen.
  • Gedurende de nachturen van 22.00 tot 06.00 uur is winkelopenstelling niet toegestaan. Gemeenten kunnen echter vrijstellingen en ontheffingen verlenen.
  • Op 24 december, Goede vrijdag en 4 mei dienen de winkels om 19.00 uur te sluiten.
  • Op zon- en feestdagen is winkelopenstelling niet toegestaan. Tot feestdagen worden gerekend: nieuwjaarsdag, tweede Paasdag, Hemelvaartsdag, tweede Pinksterdag en eerste en tweede Kerstdag. Koninginnedag en 5 mei zijn geen feestdagen in de zin van de Winkeltijdenwet.
  • Voor maximaal 12 zon- en feestdagen per kalenderjaar kan de gemeente vrijstelling van verplichte sluiting verlenen.
  • In gemeenten waar veel toeristen komen kan de gemeente een vrijstelling verlenen.
  • Een gemeente kan voor 1 winkel per 15.000 inwoners een avondwinkelvergunning afgeven waarmee deze winkel op zondag en 's avonds na 22.00 uur geopend mag zijn.