De Drank- en Horecawet (DHW) is de wet waarin geregeld wordt door wie en op welke manier er alcohol verkocht mag worden. Al een aantal kabinetten geleden is besloten dat de huidige DHW moest worden aangepast. Inmiddels is deze wijziging het 9e jaar ingegaan. Deze lange "doorlooptijd" heeft er toe geleid dat een groot aantal wensen van Kamerleden, zeer divers van aard, in het wetsvoorstel is opgenomen.

Eind juni heeft de Tweede Kamer het wetsvoorstel voor de nieuwe Drank -en Horecawet (DHW) goedgekeurd. Wanneer de DHW wordt ingevoerd zal de handhaving van de wet overgeheveld worden van nationaal niveau (nVWA) naar lokaal niveau (de gemeente). Daarnaast krijgt de burgemeester extra bevoegdheden om maatregelen te nemen om overmatige alcoholconsumptie aan te pakken. Concreet betekent dit voor de supermarkten het volgende:
- de burgemeester kan na drie overtredingen de alcohol afdeling van een supermarkt voor bepaalde tijd sluiten;
- de burgemeester kan bij verordening aanbiedingen van alcoholische producten van meer dan 30% verbieden.
- 16-minners die op de openbare weg of in publiek toegankelijke ruimte (behalve in de detailhandel) alcohol bij zich hebben, kunnen een boete krijgen.
Verder is de leeftijd voor de verkoop van alcohol niet verhoogd naar 18 jaar en de mogelijkheid om bij wijze van experiment de leeftijd lokaal naar 18 te verhogen, is geschrapt.

In de tweede week van september zal de Eerste Kamer besluiten op welke termijn zij het wetsvoorstel zullen gaan behandelen.

Het CBL had op een aantal punten uit het oorspronkelijke wijzigingsvoorstel felle kritiek:

1. Three strikes out
De eerste versie van wetsvoorstel DHW bevatte een artikel dat bepaalde dat de burgemeester de alcoholafdeling van een supermarkt die drie keer binnen een jaar de fout in is gegaan, moet sluiten, het zogenaamde 'three strikes out' artikel. Het CBL heeft hier tegen geprotesteerd, omdat het artikel in strijd was met de artikelen over het evenredigheidsbeginsel en de hoorplicht in de Algemene wet bestuursrecht (Awb).
Daarnaast is het artikel in strijd met het Europees Verdrag van de Rechten van de Mens (EVRM). De Raad van State heeft onze overwegingen grotendeels in haar advies aan de Ministerraad meegenomen en geconcludeerd dat dit artikel zorgvuldig geformuleerd moet worden, omdat het maar in een beperkt aantal gevallen een juiste straf zal zijn. Uiteindelijk heeft minister Schippers het dwingende karakter van het artikel geschrapt en sluiting van de alcoholafdeling van een supermarkt als mogelijke sanctie voor de burgemeester in de wet opgenomen.

2. Strafbaarstelling jeugdige koper
Jongeren proberen alcohol te kopen terwijl te ze weten dat ze daar te jong voor zijn. Strikte handhaving van de leeftijdsgrens door de verkoper is wettelijk verplicht, en een goed instrument, maar om tot een blijvende oplossing te komen, is het noodzakelijk dat er ook een gedragsverandering plaatsvindt bij jongeren en hun ouders. Het CBL is van mening dat het helpt om behalve boetes voor de verkoper in geval van aankoop van alcohol door een jongere onder de 16 ook de jonge koper strafbaar te stellen. In het nieuwe wijzigingsvoorstel heeft de Minister strafbaarstelling van de koper voor het 'aanwezig hebben' van alcohol door jongeren onder de 16 in openbare ruimte uitgebreid met "in publiek toegankelijke ruimten". Dit betekent dat ook 16-minners die in een supermarkt of op een terras alcohol bij zich hebben een sanctie kunnen verwachten.

3. Ingrijpen door de burgemeester in prijsbeleid ondernemer
Een nieuwe bevoegdheid voor de burgemeester in de wet is de mogelijkheid voor de burgemeester om aanbiedingen van alcoholhoudende producten met meer dan 30% korting ter bescherming van de volksgezondheid of in het belang van de openbare te verbieden. Het CBL is principieel tegen het ingrijpen door de (lokale) overheid in prijsbeleid van ondernemers. In Nederland worden prijzen door de markt bepaald. Voor landelijk (of tenminste regionaal) werkende organisaties als de leden van het CBL, is dit ook in praktische zin onwerkbaar, omdat het communiceren van landelijke aanbiedingen hiermee onmogelijk wordt.
Overbodig is de maatregel ook: het CBL onderschrijft de Reclamecode voor alcoholhoudende Dranken (RvA) waarin regels opgesteld zijn voor aanbiedingen en promoties van alcoholhoudende producten. In de loop van 2011 zal de behandeling van de DHW weer hervat worden.

Henrieke Crielaard van het CBL over de strafbaarstelling van jongeren in het NOS Journaal van dinsdag 28 juni 2011.