Duurzaamheid
Voedselverspilling

Het terugdringen van voedselverspilling staat hoog op de maatschappelijk agenda. Ook de supermarkt- en foodservicebranche vindt het belangrijk om hier aan bij te dragen. Door slim in te kopen, goed te plannen en op tijd af te prijzen proberen supermarkten het aantal niet-verkochte producten zo klein mogelijk te houden.

De verspilling in de supermarkt wordt geschat op 5%. Hoewel verspilling vooral elders in de keten optreedt zien supermarktorganisaties om in ketenverband een bijdrage te leveren aan de reductie van voedselverspilling.

Het meeste voedsel wordt verspild bij de consument thuis. De supermarkten proberen op meerdere manieren de consument bewust te maken en verspilling te voorkomen:

  • Korting op producten die vlak voor de THT-datum zitten zodat deze niet worden weggegooid maar nog worden geconsumeerd.
  • Samenwerking met de Voedselbank, waarbij producten die tegen de houdbaarheidsdatum aanlopen gedoneerd worden. Daarmee wordt verspilling voorkomen en worden mensen geholpen.
  • Zorgen dat producten die over THT/TGT-datum zijn (oud brood, groenten en fruit etc.) nog worden verwerkt tot bijvoorbeeld biogas of groene stroom.
  • Samenwerking met het Voedingscentrum zoals bijvoorbeeld een 'Slim boodschappenblokje' uitdelen in de winkel omdat klanten met een boodschappenlijstje bewuster inkopen of de actie '1 nu & 1 later' waarbij klanten een coupon meekrijgen waarbij ze het product later voor dezelfde prijs kunnen kopen.
  • Samenwerking met de WUR in het project 'Houdbaarheid begrepen'. Dit project richt zich volledig op de consument en het terugdringen van voedselverspilling.
  • De campagne ‘Haal alles eruit wat erin zit’ om verspilling van yoghurt en vla tegen te gaan is in oktober 2016 gestart. Op o.a. TV en online media geven we tips hoe zuivelpakken het beste gevouwen kunnen worden om er het laatste restje yoghurt en vla uit te krijgen. De campagne is een initiatief van de zuivelindustrie en de supermarktbranche.

Op de website passievoorfood.nl vind je concrete voorbeelden van supermarktorganisaties. Op de website van Eurocommerce vind je hier een rapport met Europese initiatieven.

Samenwerking binnen de Alliantie Verduurzaming Voedsel
De Alliantie Verduurzaming Voedsel (FNLI, LTO, Veneca, KHN en CBL) heeft 2014 uitgeroepen tot  'Het jaar tegen Voedselverspilling'. Er zijn verschillende afspraken gemaakt. De resultaten vind je in dit boekje: 

(klik op het plaatje)

Binnen de Alliantie Verduurzaming Voedsel (AVV) werkt het CBL aan beter inzicht in omvang van reststromen. In de pilot Slimmer bestellen wordt gekeken of besteleenheden invloed hebben op voedselverspilling in de zuivelketen. 
Een gezamenlijke position paper geeft meer uitleg over de relatie tussen THT en voedselverspilling. Het CBL heeft via de Alliantie Duurzaam Voedsel samen met het ministerie van Economische Zaken in 2013 de conferentie 'Nog Houdbaar?' georganiseerd.

Meer dan lekker in de super
Het CBL heeft ook samen met het Voedingscentrum de online trainingsmodule 'Meer dan lekker in de supermarkt' ontwikkeld. Met het volgen van deze module kunnen supermarktmedewerkers kennis opdoen zodat zij klanten beter kunnen informeren over duurzaamheid. Bewaartips en tips om verspilling te voorkomen zijn hier onderdeel van.

Onderzoek Top Institute Food and Nutrition
Onderzoekers van TI Food and Nutrition werken samen met FNLI en CBL aan het onderzoeksproject Valorisatie van grondstoffen en proces-efficiëntie. Dit moet voedingsmiddelenfabrikanten en retailers helpen productie van onnodige bijproducten te verminderen en beter gebruik te maken van niet te voorkomen bijproducten. Hiermee is veel duurzaamheids- en economische winst te behalen. TIFN ontwikkelt hiervoor een multi decision criteria model waardoor uiteindelijk meer met minder kan worden geproduceerd
http://www.tifn.nl/.

Onderzoek voedselverspilling AGF keten
Om een beter inzicht te hebben in hoeveel verspilling er is in de retail & foodservice, hebben het CBL samen met de FNLI door PWC een benchmarkonderzoek uit laten voeren onder de leden. Het optimaal gebruik van reststromen en voorkomen van voedselverspilling staat hoog op de agenda bij fabrikanten en supermarkten. Maar liefst 90% van de bedrijven voert concrete maatregelen uit om voedselreststromen terug te dringen of te hergebruiken. Verreweg de meeste bedrijven hanteren meetbare doelstellingen en monitoren hun voortgang. Er liggen nog kansen op het gebied van geaggregeerde meting van de omvang van reststromen op productcategorieniveau. De scope van het onderzoek betreft de monitoring en optimalisatie van reststromen van aardappelen, groenten en fruit (AGF) bij de levensmiddelenindustrie en retail.  
Het onderzoek biedt inzicht in 144 suggesties voor het optimaliseren van reststromen. Het gaat daarbij om concrete maatregelen die bedrijven nemen, bijvoorbeeld verbetering van oogstmethoden en optimalisering van producthoudbaarheid en verpakkingseenheden. Daar waar het voedsel de consument niet bereikt wordt gezocht naar een andere bestemming, bijvoorbeeld verwerking tot een ander product voor menselijke consumptie of omzetten tot energie (vergisting en compostering). Vaak is samenwerking met andere partijen in de keten essentieel om ketens zo efficiënt mogelijk in te richten.

Via de Alliantie Verduurzaming Voedsel wordt in samenwerking met het ministerie van Economische Zaken een Helpdesk Reststromen opgezet, waar bedrijven terecht kunnen voor informatie, advies en ondersteuning om nog efficiënter om te gaan met grondstoffen en reststromen. De helpdesk is aangesloten op het No Waste Network.

FNLI en CBL gaan werk maken van cijfermatig inzicht
Uit het onderzoek blijkt dat monitoring van derving en verlies een integraal onderdeel is van het bedrijfsproces en dat de bedrijven dit doen op een manier die past bij hun eigen primaire proces: de retail veelal op derving en in geld, de industrie op productieverlies en in kilo’s. Dit is onderling niet zomaar vergelijkbaar CBL en FNLI gaan daarom binnen de Alliantie Verduurzaming Voedsel werk maken van harmonisatie en standaardisatie van monitoring, om uiteindelijk op productcategorieniveau de omvang en oorzaken van reststromen transparanter in kaart te kunnen brengen. Hiertoe zullen ze actief samenwerken met Wageningen UR en het Europese FUSIONS-netwerk.

Eerdere activiteiten 
Het hierboven genoemde PwC onderzoek is een vervolg op eerder onderzoek waarin CBL en FNLI PwC de opdracht gaven bestaande studies in kaart te brengen: welke definities, methodieken en cijfers bestaan er over voedselverspilling, om zo te achterhalen waarop alle aandacht en informatie gebaseerd is. 
Uit het onderzoek van PwC bleek echter dat slechts een beperkt deel van de publicaties is gebaseerd op gedegen onderzoek. Veel van wat is verschenen en gemeld over voedselverspilling is te herleiden tot slechts enkele bronnen. Verder bleek dat beschikbare onderzoeken geen betrouwbare schatting of metingen bevatten van voedselverspilling voor alle (sub)onderdelen van de voedselketen. De meest robuuste uitspraken over voedselverspilling kunnen worden gedaan over huishoudens: uit sorteerproeven blijkt dat er gemiddeld 43,7 kilo per jaar per persoon vermijdbaar verspild wordt. 
Voor de andere ketenonderdelen is onderzoek complexer en minder toegankelijk. Uitspraken over voedselverspilling in de retail, bij de industrie en in agrarische sectoren zijn gebaseerd op schattingen en aannames.

Lees 
hier het rapport.